Back to Blogs

สิงคโปร์ – Startup Ecosystem ต้นแบบของโลก

พฤศจิกายน 20, 2016 6:45 AM
views
bash-sg_s

เราเคยอัพเดทเรื่องราวเกี่ยวกับ Tel Aviv สวรรค์ของ Startup ในอิสราเอลกันมาแล้ว คราวนี้ขอข้ามทวีปกลับมาประเทศใกล้บ้านเราอย่างสิงคโปร์กันบ้าง ครั้งนี้ทีมงานของเราได้รับเกียรติเป็นอย่างสูงที่ได้รับเชิญจากชมรม Thai FinTech Club ที่นำโดยคุณกรณ์ จาติกวณิช และ ดร. การดี เลียวไพโรจน์ ให้ไปดูงานที่นี่ โดยระหว่างทางมีทีมงานของ ASEAN FinTech Collaboration Program ช่วยให้ความรู้พร้อมๆ กับดูแลเราเป็นอย่างดี งานนี้ทำให้เราได้เห็นถึงความจริงจังของทั้งภาครัฐและเอกชน ในการขับเคลื่อน Startup Ecosystem ของประเทศอย่างครบถ้วน

 

วิวัฒนาการของ Startup Ecosystem ของสิงคโปร์

ใครจะรู้ว่า Ecosystem ของ Startup ในสิงคโปร์นั้นเกิดขึ้นมากว่า 10 ปีแล้ว และแบ่งเป็นยุคๆ ดังนี้

ยุคที่ 1 ช่วงปี 1990 – 2014 : Business Plan และ Competition
ยุคนี้เป็นยุคของการสนับสนุนแบบที่ง่ายที่สุด เริ่มต้นจากการจัดให้มีการแข่งขันกันทางธุรกิจ สิ่งที่ภาครัฐบาลเข้ามาสนับสนุนคือ การสนับสนุนของรางวัลสำหรับผู้ชนะเลิศ ปัจจุบันหลายโครงการยังมีการจัดแข่งขันกันอยู่ ซึ่งนอกจากแข่งขันแล้ว ยังเพิ่มการอบรมผู้ประกอบการ เพื่อทำให้โครงการน่าสนใจมากขึ้น

ยุคที่ 2 ช่วงปี 1996 – 2016 : Incubators
ในยุคนี้แม้ว่าจะเรียกว่าเป็นยุค Incubator หรือผู้ช่วยบ่มเพาะธุรกิจ แต่ก็พบว่า Incubator หลายแห่งก็ไม่ได้ประสบความสำเร็จนัก สาเหตุหลักมาจากการขาดปัจจัยในหลายๆ ด้าน เช่น ขาดผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ (Mentor) ขาดเงินทุน และขาดเทคโนโลยี ทำให้ Incubator ในยุคแรกๆ ต้องปิดตัวเองลงไป หรือไม่ก็เปลี่ยนรูปแบบไปเป็น Accelerator แทน โดยภาครัฐก็ให้การสนับสนุนเรื่องพื้นที่ เช่น เก็บค่าเช่าของสถานที่ประเภทนี้ในราคาถูกกว่าปกติ

ยุคที่ 3 ช่วงปี 2014 – 2016 : Generic Accelerators

เริ่มมีโครงการถ่ายทอดความรู้ให้ Startup มากขึ้น โดยมีการปรับปรุงหลักสูตรให้เหมาะสมกับ Startup มากขึ้นด้วย และเริ่มมีภาครัฐเข้ามาร่วมลงทุนใน Accelerator ในยุคนี้

ยุคที่ 4 ช่วงตั้งแต่ปี 2015 : Corporate Accelerators

เป็นช่วงที่หลายๆ บริษัทยักษ์ใหญ่เริ่มมีโครงการ Accelerator ของตัวเอง เช่น Barclays บางองค์กรที่เริ่มได้เร็วกว่า เช่น Disney และ Nike ด้วยมีความเชื่อว่าบริษัทจะได้ไอเดียจาก Startup เพื่อนำไปต่อยอดธุรกิจ การมี Accelerator ของตัวเองก็เหมือนมีหน่วยวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ (R&D) ในรูปแบบใหม่

ยุคที่ 5 คือ ในยุคปัจจุบัน : Entire Ecosystem Acceleration

ภาครัฐเปรียบเสมือน Connector ที่จะคอยเชื่อมโยงกับหลายๆ ฝ่าย เพื่อให้ Ecosystem ของ Startup นั้นสมบูรณ์ เช่น การจับมือกับภาคเอกชน ในขณะเดียวกัน Accelerator ในยุคนี้ก็ได้ปรับเปลี่ยนให้ตัวเองเป็นมากกว่าแค่ผู้ให้คำปรึกษา แต่ต้องการเป็น Innovation Enabler หรือผู้สนับสนุนให้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ขึ้นด้วย

 

นอกจากนี้ ภาครัฐของสิงคโปร์ ได้สนับสนุนให้ Startup จากต่างประเทศเข้ามาตั้งสำนักงานที่ประเทศของตน โดยเอื้อประโยชน์ให้หลายๆ เรื่อง เช่น ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล และ Capital Gain Tax (ภาษีกําไรจากการขายทรัพย์สิน) อนุญาตให้มีการออกหุ้นให้กับพนักงาน (ESOP : Employee Stock Option) และอนุญาตให้ธุรกิจ Startup สามารถออก Convertible Note หรือการเปิดให้บริษัทต่างชาติถือหุ้นเกิน 50%ได้ เป็นต้น ในขณะเดียวกันรัฐบาลยังสนับสนุนไปถึงกองทุนต่างๆ ที่ลงทุนใน Startup ให้มาเปิดสำนักงานในประเทศสิงคโปร์เช่นกัน จากการสนับสนุนนี้ ยิ่งเป็นแรงจูงใจให้ Startup เข้ามาจดทะเบียนที่นี่ เพราะง่ายต่อการหาแหล่งเงินทุนนั่นเอง

 

ยุคที่ทุกหน่วยงานตระหนักถึงคลื่นยุคใหม่ที่เรียกว่า FinTech

ทุกหน่วยงานของสิงคโปร์ รวมทั้งภาครัฐเอง ได้รับรู้ถึงความแรงของคลื่น FinTech หรือ Financial Technology ที่กำลังเข้ามาเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรมธนาคาร สิงคโปร์จึงเป็นประเทศแรกๆ ในภูมิภาคนี้ที่เตรียมรับมือก่อนใครเพื่อน

DBS Bank หรือ The Development Bank of Singapore คือ หนึ่งในธนาคารแรกๆ ที่มีการจัดตั้ง Corporate Accelerators และจัดตั้งหน่วยงาน Innovation Lab ที่ดูแลเรื่องเทคโนโลยีและนวัตกรรมขึ้นโดยตรง นอกจากจะได้ประโยชน์ในเรื่องการลงทุน หรือ ต่อยอดธุรกิจกับกลุ่ม Startup แล้ว ยังเป็นการกระตุ้นให้บุคลากรในองค์กรมีความตื่นตัวและเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่กำลังมาถึงด้วย

ในขณะเดียวกัน Monetary Authority of Singapore (MAS) หรือแบงค์ชาติสิงคโปร์ ก็ได้ปรับตัวอย่างรวดเร็ว เช่น การออกกฎระเบียบใหม่ที่รองรับกลุ่ม Startup ขณะที่ก็ต้องกำกับดูแลเพื่อป้องกันผลเสียที่อาจจะเกิดขึ้นกับลูกค้าด้วย สิงคโปร์จึงเป็นประเทศแรกๆ เช่นเดียวกัน ที่ได้เปิด Regulatory Sandbox หรือเรียกให้เข้าใจง่ายว่าเป็น “สนามทดลอง” ให้กับ Startup สาย FinTech ให้ได้เข้ามาทดสอบผลิตภัณฑ์หรือบริการของตัวเองในสภาพแวดล้อมจำลอง เพื่อปรับปรุงและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความพร้อมก่อนเข้าสู่ตลาด เช่นเดียวกับประเทศไทย ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยก็เตรียมที่จะเปิดตัว Sandbox ในปีหน้าเช่นกัน

ไหนๆ ก็เล่าถึงเรื่อง Accelerator มาพอสมควรแล้ว ทีมงานยังได้มีโอกาสไปเยี่ยมชม Co-working Space ที่ไม่เหมือนใคร อย่าง BASH ด้วย

 

bash-sg_s

BASH ไม่ใช่แค่ Co-working Space ของ Startup แต่เป็นศูนย์รวม Accelerator!

 

BASH (Build Amazing Startups Here) ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเป็นศูนย์รวมการสนับสนุน Startup ของประเทศ

จากการที่เปิดให้ Corporate Accelerator จากบริษัทต่างๆ มารวมตัวอยู่ด้วยกันที่นี่ และ BASH แห่งนี้ยังตั้งอยู่ที่ JTC LaunchPad@one-north ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ Infocomm Investments หรือหน่วยงานที่ดูแลด้านการลงทุนใน Startup ของรัฐบาลสิงคโปร์โดยตรง ทั้งหมดนี้ทำให้ BASH กลายเป็น Community ที่ให้ประโยชน์แบบ win-win กันทุกฝ่ายอย่างแท้จริง และยังทำให้ Ecosystem ของ Startup แข็งแรงมากยิ่งขึ้น

 

โมเดลการสนับสนุน Startup ของสิงคโปร์นี้ได้รับความสนใจเป็นอย่างมากจากทั่วโลก ซึ่งปัจจุบันก็มีภาครัฐจากหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยที่ได้นำไปใช้เป็นกรณีศึกษาเพื่อพัฒนา Ecosystem ของตนเองให้ก้าวหน้าและเข้มแข็งสำหรับผู้ประกอบการ Startup เช่นเดียวกัน

 

ข้อมูลเพิ่มเติม
BASH : http://www.infocomminvestments.com/BASH.html

Thai FinTech Club : http://thaifintech.org/

Monetary Authority of Singapore : http://www.mas.gov.sg/

Digital Ventures