Digital Ventures

Back to blog

รู้จัก Peer-to-Peer Lending in China ระบบกู้ยืมในประเทศที่ประชากรมากที่สุดในโลก

DIGITAL VENTURES ธันวาคม 14, 2018 6:35 PM

3,688

หากพูดถึงบริการทางการเงินที่เกิดขึ้นจากเทคโนโลยีอย่างชัดเจนที่สุด คงหนีไม่พ้น Peer-to-Peer Lending ที่เชื่อมโยงผู้กู้ยืมรายย่อยและผู้ปล่อยกู้รายย่อยเข้าไว้ด้วย Digital Platform ที่มีเทคโนโลยีอย่าง AI และ Machine Learning ที่จะช่วยให้การทำงานเป็นไปอย่างราบรื่น Digital Ventures เคยพูดถึง Industry นี้ในภูมิภาคอื่นๆ ไปบ้างแล้ว แต่ในวันนี้ เราขอมาเจาะเฉพาะที่ประเทศจีน ที่ไม่เพียงมีประชากรและตลาดขนาดใหญ่เท่านั้น แต่ยังเกิดความเคลื่อนไหวใน Industry นี้อย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เราจึงขอนำประเด็นเหล่านี้มาขยายเป็นภาพรวม Peer-to-Peer Lending ในประเทศจีนให้ทุกท่านได้ทราบกัน

 

Credit: peerform.com

ภาพรวม Peer-to-Peer Lending ในประเทศจีน

อย่างที่กล่าวไปว่า Peer-to-Peer ในประเทศจีนนั้นมีขนาดตลาดใหญ่ระดับโลก แต่ความใหญ่นั้นต้องมีตัวเลขบ่งชี้ที่ชัดเจนถึงจะน่าเชื่อถือ เราจึงนำข้อมูลจากงานวิจัยในปี 2017 ของ ACCA, MDPI และ Bank of Finland มาสรุปเป็นภาพรวม Peer-to-Peer Lending ในประเทศจีนให้ทุกท่านได้รับทราบกันดังนี้

  • ตัวเลขภาพรวม จากรายงานของ MDPI ระบุว่า ในครึ่งปีแรกในปี 2017 Peer-to-Peer Platform ในประเทศจีนมีมูลค่าเม็ดเงินจากธุรกรรม (Transaction Volume) ในระบบสูงถึง 4.64 ล้านล้านหยวน คิดเป็น 670,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ 21 ล้านล้านบาท นับเป็นตลาดที่มีมูลค่าเงินการทำธุรกรรมใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากสหรัฐฯ
  • จำนวนผู้ใช้ในระบบ ในปี 2017 ตัวเลขผู้ปล่อยกู้ที่เป็นนักลงทุนมีจำนวนมากกว่าถึง 2 เท่า โดยมีจำนวนนักลงทุนผู้ปล่อยกู้ 8.3 ล้านคน ส่วนผู้กู้ยืมมีจำนวนราว 4.32 ล้านคน
  • จำนวนผู้ให้บริการ ในปี 2017 มี Peer-to-Peer Lending Platform มีอยู่ราว 1,900 ราย เป็นตัวเลขที่ลดลงจากปีก่อนอย่างชัดเจน ซึ่งจำนวนผู้ให้บริการเคยขึ้นไปสูงที่สุดถึง 3,477 ราย ในปี 2015
  • พฤติกรรมการกู้ยืม ผู้กู้ยืมเงินในระบบ Peer-to-Peer ไม่เพียงแต่นำเงินไปใช้ในชีวิตประจำวันหรือนำไปดำเนินธุรกิจเท่านั้น แต่หลายคนยังกู้เงินเพื่อให้ตัวเองมี Credit Score ในระบบด้วย โดยจากแบบสำรวจของ ACCA ระบุว่ามีผู้กู้เงินเพราะต้องการเพิ่ม Credit Score ของตนมากถึง 51 เปอร์เซ็นต์ อีกทั้งผู้ใช้ Peer-to-Peer กว่าครึ่งยังไม่เคยใช้บริการกู้ยืมเงินจากแหล่งดั้งเดิมอย่างธนาคารเลยสักครั้ง
  • ความต้องการของผู้ปล่อยกู้ นอกจากส่วนของผู้ยืมแล้ว ความต้องการของผู้ให้ยืมเงินก็เป็นตัวขับเคลื่อนระบบนี้เช่นกัน ซึ่ง ACCA ระบุว่า ผู้ปล่อยกู้นำเงินเข้าใน Peer-to-Peer Platform ด้วยความต้องการผลตอบแทนเป็นเหตุผลหลัก โดยต้องการผลตอบแทนเฉลี่ย 8-12 เปอร์เซ็นต์ ในระยะเวลา 3-6 เดือน
  • จำนวนเงินและดอกเบี้ย จากการสำรวจของ ACCA ระบุว่า ผู้กู้จะยืมเงินมูลค่าต่อครั้งระหว่าง 3,000-5,000 หยวน (ประมาณ 14,000-24,000 บาท) มากที่สุด โดยตัดสินใจกู้จากระหว่างอัตราดอกเบี้ย 8-18 เปอร์เซ็นต์ มากที่สุด
  • พื้นที่ที่นิยมใช้ Peer-to-Peer Lending นอกจากจำนวนและมูลค่ากู้ยืมต่างๆ แล้ว เขตหรือพื้นที่ที่มีคนใช้บริการ Peer-to-Peer Lending เป็นจำนวนมากยังบอกถึงสถานการณ์ในอุตสาหกรรมนี้ได้เป็นอย่างดี ซึ่งเมืองที่มีมูลค่าการกู้ยืมสูงที่สุดคือ เขตเมืองใหญ่ ได้แก่ กรุงปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ กวางตง ส่วนเมืองที่มีการกู้ยืมต่อเดือนสูงที่สุด คือเซี่ยงไฮ้ ที่ใช้บริการเฉลี่ยเดือนละ 20 ครั้ง ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั้งประเทศเดือนละ 5 ครั้ง

 

บริษัท Peer-to-Peer ในจีนที่ควรรู้จัก

อย่างที่กล่าวไปแล้วว่า ปัจจุบันมี Peer-to-Peer Lending Platform ในประเทศจีนมากถึง 1,900 ราย เราจึงขอหยิบเอารายที่โดดเด่นมาแนะนำให้ทุกท่านได้รู้จักกัน ดังนี้

  • PPDai หรือ PaiPaiDai ผู้ให้บริการ Consumer Financial Marketplace เชื่อมผู้กู้ยืมกับผู้ให้กู้ มี Headquarter ที่เมืองเซี่ยงไฮ้ ปัจจุบันเป็นผู้ให้บริการ Peer-to-Peer รายใหญ่ลำดับต้นๆ ในประเทศจีน ทั้งยังเป็นรายเดียวที่เข้าระดมทุนในตลาดหุ้นนิวยอร์ค (New York Stock Exchange) เมื่อปี 2017
  • Lufax บริษัทในเมืองเซี่ยงไฮ้ที่เริ่มจากเป็นผู้พัฒนา Peer-to-Peer Lending Platform จับคู่ผู้กู้ยืมกับผู้ปล่อยกู้ ปัจจุบันมี Ping An Insurance Group บริษัทประกันภัยชั้นนำในประเทศจีนเข้าถือหุ้นใหญ่และขยายบริการทางการเงินให้มีความหลากหลายมากขึ้น
  • Credit Ease บริษัทการเงินที่โดดเด่นด้านการจัดการความมั่งคั่ง (Wealth Management) เปิด Peer-to-Peer Lending Platform เชื่อมโยงผู้กู้ยืมกับนักลงทุน นักลงทุนจะได้รับผลตอบแทนจากอัตราดอกเบี้ยของเงินกู้ ความโดดเด่นของ Credit Ease คือการมีหน้าร้านในเมืองใหญ่จำนวนมาก จึงสามารถให้บริการทั้งออนไลน์และออฟไลน์ได้พร้อมกัน
  • Hongling Capital อีกหนึ่งผู้เล่นรายใหญ่ที่เคยขึ้นแท่นเบอร์หนึ่งของ Peer-to-Peer Lending ในประเทศจีน โดยมีสำนักงานใหญ่ที่เมืองฝูเจี้ยน แต่หลังจากการเปลี่ยนแปลงมาตรการควบคุม Digital Lending ในจีนเมื่อปี 2016 Hongling Capital ก็ประกาศแผนการยุติบริการ Digital Lending ภายใน 3 ปี
  • Dianrong บริษัทด้านการเงินจากเซี่ยงไฮ้ ผู้พัฒนา Online Marketplace เชื่อมโยงผู้กู้ยืมและนักลงทุนเข้าด้วยกัน หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งคือ Soul Htite ผู้ร่วมก่อตั้ง Lending Club เว็บไซต์ Peer-to-Peer Lending ชั้นนำในอเมริกา Dianrong จึงมักถูกเรียกว่า Lending Club of China

 

Credit: centralbanking.com

มาตรการรัฐบาลจีน ปัจจัยสำคัญเปลี่ยนภาพ Peer-to-Peer แดนมังกร

แน่นอนว่าเรื่องที่เกี่ยวพันกับชีวิตคนจำนวนมากอย่างเรื่องเงิน ก็จำเป็นต้องได้รับการควบคุมจากรัฐบาลเพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบกับชีวิต ซึ่งรัฐบาลจีนเองก็ตื่นตัวในประเด็นนี้หลังจากเปิดอิสระมานาน โดยเริ่มตั้งแต่การออกแนวทางปฏิบัติ (Guideline) ตั้งแต่ปี 2015 ก่อนจะออกมาตรการควบคุมฉบับแรกในปี 2016 และปรับปรุงจนขยายไปถึง Digital Lending อื่น ๆ เมื่อต้นปี 2018 ที่ผ่านมา มาดูกันว่า มาตรการควบคุมของรัฐบาลจีนที่เกี่ยวข้องกับ Peer-to-Peer Lending ประกอบด้วยอะไรบ้าง

  • กำหนดเพดานการกู้ยืมเงินผ่านระบบ รัฐบาลจีนกำหนดให้ บุคคลรายย่อยทำได้ 1 ล้านหยวน ส่วนบริษัทกู้ยืมได้ 5 ล้านหยวน การกำหนดเพดานส่งผลต่อผู้ให้บริการ Peer-to-Peer ไม่น้อย เพราะทำให้ผู้กู้แต่ละคนมีเพดานจำกัด ส่งผลต่ออัตรารายได้จากดอกเบี้ยที่จะได้จากลูกค้าแต่ละรายด้วย
  • ออกมาตรการคัดกรองผู้ให้บริการ อีกหนึ่งมาตรการที่ส่งความกังวลให้กับผู้ประกอบการ Peer-to-Peer Platform คือการคัดกรองเพื่อออกใบอนุญาตแก่ผู้ให้บริการ Digital Lending ในประเทศจีน เพราะตอนนี้ยังไม่มีการออกแนวทางว่าการคัดกรองจะมีกำหนดกฎเกณฑ์อย่างไร และหาก Platform ที่ให้บริการอยู่และมีผู้ใช้ในระบบไม่ผ่านเกณฑ์การคัดกรองดังกล่าว จะจัดการกับสัญญากู้ยืมเงินเหล่านั้นอย่างไร

 

เรียกได้ว่าภาพรวมของ Peer-to-Peer Lending แดนมังกรทำให้เราเห็นถึงความน่าสนใจของธุรกิจการเงินยุค Digital ไม่น้อย ซึ่งยังมีเรื่องราวอีกมากมายที่เกิดขึ้นกับ Peer-to-Peer ทั้งในประเทศจีนและที่ต่าง ๆ ของโลก โดย Digital Venture จะทยอยมานำเสนอในโอกาสต่อไป

ขอขอบคุณข้อมูลจาก accaglobal.com, helda.helsinki.fi, mdpi.com และ International Journal of Industrial and Business Management