Digital Ventures

Back to blog

Social Media หนึ่งกลไกใหญ่ขับเคลื่อน Financial Service ของจีน

DIGITAL VENTURES February 21, 2019 5:25 PM

773

Digital Ventures ได้พูดถึงการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมในประเทศจีนหลากหลายประเด็น ในวันนี้เราจึงขอพาไปเจาะลึกในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันมากขึ้นกันบ้าง ด้วยการแนะนำให้รู้จักกับกลไกสำคัญของ “บริการทางการเงิน” ในประเทศจีนที่มากกว่าอาศัยเทคโนโลยีที่ใช้ในชีวิตประจำวัน จนผสานเข้ากับ “Social Media” ได้อย่างลงตัว ด้วยเหตุนี้ จึงขอพาไปดูบริการทางการเงินบน Social Media ที่เกิดขึ้นในประเทศจีนว่ามีลักษณะเป็นอย่างไรกันบ้าง

 

 

China Social Media Landscape ภาพรวมการใช้สื่อออนไลน์ในจีน

ก่อนจะสำรวจภาพที่เกิดขึ้นในภาคการเงิน เรามาดูภาพรวมของ Social Media ในประเทศจีนกันก่อนถึงขนาดและลักษณะเฉพาะเพื่อให้เห็นถึงความแพร่หลายและคุณสมบัติเฉพาะที่เกิดขึ้นกัน

  1. Internet User เยอะที่สุดในโลก จากข้อมูลโดย CNNIC ที่เผยแพร่เมื่อสิ้นปี 2017 ระบุว่าจีนมีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมากถึง 771.98 ล้านคน คิดเป็นสัดส่วนเกินครึ่งของจำนวนประชากรทั้งประเทศ และยังถือว่ามีจำนวนผู้ใช้มากที่สุดในโลกด้วย
  2. มีให้บริการเพียง Social Media ที่พัฒนาโดยบริษัทจีน เนื่องจากประเทศจีนไม่อนุญาตให้ผู้ให้บริการ Social Media จากต่างประเทศไม่ว่าจะเป็น Facebook, Twitter และ YouTube ให้บริการในจีน ทำให้มีเพียง Social Media ที่ถูกพัฒนาขึ้นโดยบริษัทจีนที่เป็นผู้ให้บริการรายใหญ่เท่านั้น
  3. มีผู้เล่นรายใหญ่ถึง 5 ราย เป็นที่ทราบกันดีว่าด้าน Digital Service ของจีนจะมีผู้นำการแข่งขันอยู่ 3 ราย ได้แก่ Alibaba, Tencent และ Baidu แต่ในขาของ Social Media นั้น นอกจาก 3 รายนี้แล้ว ยังมีอีก 2 รายที่ควรรู้จักด้วย ได้แก่ Sina บริษัทผู้พัฒนา Microblog ยอดนิยม และ ByteDance ผู้พัฒนา Social Platform ที่ร้อนแรงในเวลานี้อย่าง Tiktok

 

ปัจจัยที่ทำให้เกิด Digital Financial Service ในประเทศจีน

Digital Financial Service ในประเทศจีนนั้นถือว่ามีขนาดใหญ่ แต่การที่ทำให้คนหันมาใช้บริการเหล่านี้ทางออนไลน์ นอกจากความสะดวกสบายของเทคโนโลยีแล้ว ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ด้วย ดังนี้

  • ผู้ใช้เข้าถึงบริการธนาคารได้ยาก ปัจจัยหนึ่งที่ขับเคลื่อน Digital Financial Service ของจีน ไม่ได้มาจากความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานเท่านั้น แต่เป็นเพราะการเข้าถึงของบริการทางการเงินแบบดั้งเดิมโดยธนาคารที่ยากกว่าออนไลน์ ทำให้ผู้ใช้มองหาทางเลือกและหันมาใช้บริการที่เข้าถึงง่ายกว่าอย่าง Digital Financial Service
  • ผสาน Social Media จนได้บริการครบวงจร บริษัทไอทีไม่เพียงแต่สร้าง Service Platform เท่านั้น แต่ยังนำคุณสมบัติของ Social Media มาผสานกับบริการทางการเงินแบบเดิมจนออกมาเป็นการทำธุรกรรมที่สะดวกสบายกว่าเดิม รวมถึงการนำข้อมูลบน Social Media มาวิเคราะห์ก็นำไปสู่บริการทางการเงินอื่นๆ อย่างการให้สินเชื่อขนาดเล็กเพื่อใช้ซื้อสินค้าบน Platform เป็นต้น และที่สำคัญ ด้วยจำนวนผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตที่สูง การผสานบริการทางการเงินบนออนไลน์จึงถูกนำไปใช้อย่างรวดเร็ว

 

 

รูปแบบ Financial Service ที่เกิดขึ้นจาก Social Media

ด้วยการพัฒนาของเทคโนโลยี ทำให้ Financial Service มีรูปแบบเกิดขึ้นอย่างหลากหลาย แต่หากพูดถึงบริการที่เกิดขึ้นบน Social Media มีรูปแบบหลักๆ อยู่ 3 อย่างด้วยกันที่อาศัยการต่อยอดผ่านคุณสมบัติการเชื่อมต่อ รวมถึงการวิเคราะห์ข้อมูลที่เกิดขึ้นบนเครือข่าย

  • Peer-to-Peer Transaction Social Media มีคุณสมบัติเชื่อมโยงผู้ใช้ ผู้ให้บริการจึงนำคุณสมบัติการเชื่อมโยงตรงนี้มาทำเป็น “บริการทำธุรกรรมระหว่างรายย่อย” หรือ Peer-to-Peer Transaction โดยเปิดให้ User ใน Social Media Platform สามารถโอนเงินระหว่างกันได้
  • Micro Lending เนื่องจากมีคนจีนจำนวนมากที่ยังไม่เข้าถึงบัตรเครดิต ทำให้คนขาดโอกาสเข้าถึงสินค้าหรือบริการมูลค่าสูง แม้จะมีกำลังผ่อนชำระก็ตาม ดังนั้น ผู้ให้บริการ E-Commerce ในจีนจึงริเริ่มให้บริการปล่อยเงินกู้บน E-Commerce Platform โดยประเมิน Credit Score จากข้อมูลบน Social Media ดังนั้น ข้อมูลที่ได้จาก Social Media จึงมีความสำคัญในฐานะตัวประเมินความเสี่ยงของผู้รับเงินกู้นั่นเอง
  • Payment Gateway และ E-Wallet แม้บริการนี้จะไม่ได้เกิดจาก Social Media โดยตรง แต่เป็นตัวกระตุ้นการใช้งาน P2P Transaction และ Micro Lending เพราะช่วยให้นำเงินจาก Platform ไปใช้บริการจริงได้ เข่น หากจ่ายเงินค่าอาหารบน Platform ระบบจะคำนวณค่าอาหารรายคนพร้อมกับแชร์ค่าอาหารระหว่างกันผ่าน P2P Transaction หรือการเข้าถึง Micro Lending กับร้านค้าออฟไลน์ผ่านการจ่ายเงินผ่าน Payment Platform

 

ตัวอย่าง Social Media Platform ที่ต่อยอดบริการทางการเงินในจีน

อย่างที่กล่าวไปว่า Financial Service รูปแบบใหม่ในปัจจุบันได้ผสานเอาคุณสมบัติและข้อมูลที่เกิดขึ้นจาก Social Media ซึ่งตัวอย่าง Platform ที่ส่งมอบบริการใหม่ๆ ด้วยวิธีดังกล่าวมีดังนี้

  • WeChat แอปพลิเคชันจาก Tencent ที่เริ่มจากการเป็น Messaging Platform สู่การเป็น Super App ที่ทำได้ทุกอย่าง รวมถึงการเป็น Payment Gateway ซึ่งเป็น Financial Service ของ WeChat ที่ได้รับความนิยมอย่างมากในประเทศจีน ซึ่งจุดเด่นหนึ่งของ WeChat คือมีบริการ Peer-to-Peer Transaction ที่เปิดโอกาสให้ผู้ใช้ทำธุรกรรมระหว่างกัน
  • Taobao Marketplace แบบ C2C ของ Alibaba ที่ขับเคลื่อนการซื้อขายด้วยกลไกของ Social Media นอกเหนือจากการผสาน Payment Gateway เพื่อการซื้อขายแลกเปลี่ยนที่สะดวกและปลอดภัยแล้ว ปัจจุบันยังมีบริการ Micro Lending ที่ประเมิน Credit Scoring จากการใช้ Social Media บน Platform

 

ต้องถือว่า Social Media ไม่ได้เชื่อมโยงผู้คนแค่ในด้านข้อมูลเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทเชื่อมโยงคนกับบริการทางการเงินที่ทั้งหลากหลายและกว้างขวางกว่าเดิม ทั้งนี้ เรายังมีประเด็นด้านการเงินที่เกี่ยวข้องกับ Social Media ในประเทศจีนมาถ่ายทอดให้ทุกท่านกันอีกแน่นอน อย่าลืมติดตาม Blog ของ Digital Ventures กันในโอกาสต่อไป

 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก financedigitalafrica.org, chinainternetwatch.com และ raconteur.net