Digital Ventures

Back to blog

Shanghai Tech Ecosystem เจาะลึกแหล่งผลิต Tech Talent แดนมังกร

DIGITAL VENTURES December 21, 2018 10:14 PM

1,867

เชื่อว่าผู้สนใจ Tech และ Startup Scene ตอนนี้ หันมาให้ความสนใจกับประเทศจีนมากขึ้น ทั้งจากขนาดเศรษฐกิจและการเปิดเผยนวัตกรรมที่น่าทึ่ง ซึ่งสิ่งเหล่านี้คงเกิดขึ้นไม่ได้หากขาดการสนับสนุนจากทุกภาคส่วนใน Ecosystem โดยประเทศจีนมี Ecosystem เกิดขึ้นจำนวนมากและมีลักษณะเฉพาะตามรูปเศรษฐกิจของแต่ละเมือง เช่น เซินเจิ้น เซี่ยงไฮ้ ปักกิ่ง และอื่นๆ ในวันนี้ Digital Ventures ขอหยิบยกภาพรวมTech Ecosystem ของเมืองเซี่ยงไฮ้ เมืองที่ยกระดับจากเมืองท่าซึ่งเน้นการทำธุรกิจ Logistic สู่การเป็น Tech Talent Hub โดยเฉพาะด้าน FinTech มาให้ทุกคนได้อ่านกันในบทความนี้

จุดเริ่มต้นของ Shanghai Tech Ecosystem

แม้จะไม่ได้เป็นแหล่งกำเนิดของบริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง Baidu, Alibaba และ Tencent แต่เซี่ยงไฮ้ก็เป็นเมืองที่มีความสำคัญอย่างมากต่อประเทศจีนและได้รับผลจากนโยบายส่งเสริมหลายๆ อย่าง ซึ่งนโยบายที่ทำให้ Tech Ecosystem เบ่งบานในเซี่ยงไฮ้ที่สุดมาจากโครงการ Mass Entrepreneurship and Innovation ที่นายกรัฐมนตรีของจีน หลี่ เค่อเฉียง เป็นผู้ประกาศครั้งแรกเมื่อกลางปี 2014

นโยบายข้างต้นคิดเพื่อรองรับการพัฒนาเศรษฐกิจของจีนที่กำลังถดถอยในขณะนั้น ทั้งยังช่วยให้บัณฑิตจบใหม่มีงานทำจากการสนับสนุนให้กิจการขนาดเล็กเติบโตได้มากขึ้น ซึ่งจีนในตอนนั้นก็มองว่าการสร้าง Tech Startup และ Tech Entrepreneur จะเป็นทางออกที่ดีสำหรับปัญหาดังกล่าว ส่งผลให้ในเซี่ยงไฮ้เกิดการลงทุนใน Tech Startup เป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ ยังมีหน่วยงานช่วยรองรับความเสี่ยงให้กับ VC ที่ลงทุนใน Startup เซี่ยงไฮ้ โดยคุ้มครองเงินลงทุนของ VC สูงสุดถึง 60 เปอร์เซ็นต์

 

 

ภาพรวมของ Shanghai Tech Ecosystem ที่ควรรู้

  • ศูนย์กลางเศรษฐกิจของเอเชีย สมัยก่อนความรุ่งเรืองของเซี่ยงไฮ้อยู่ที่การเป็นเมืองท่าของประเทศจีน แต่ในยุคที่เศรษฐกิจหันไปพึ่งพาการใช้เทคโนโลยีมากขึ้น เซี่ยงไฮ้ก็ต้องปรับตัวและยกระดับเป็นเมืองศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของภูมิภาคด้วยการหันมาอำนวยความสะดวกด้านการเงินให้มากกว่าเดิมโดยรัฐบาลจีนตั้งเป้าวางแผนให้เซี่ยงไฮ้กลายเป็นศูนย์กลางการเงินนานาชาติ (International Financial Center) ภายในปี 2020 ส่งผลให้เกิดการสนับสนุนธุรกิจที่หลากหลาย รวมถึง Tech Company และ Startup ด้วย
  • แหล่งกำเนิด Unicorn ถึง 21 ราย นับเป็น Ecosystem ที่ประสบความสำเร็จในการบ่มเพาะ Unicorn ทีเดียว ซึ่งจำนวนนี้เมื่อรวมกับเมืองอื่น ๆ ส่งผลให้จีนเป็นประเทศที่มี Unicorn Startup มากที่สุดในโลก
  • มีสัดส่วนลูกค้านอกประเทศสูง Startup ในเซี่ยงไฮ้มีสัดส่วนให้บริการลูกค้านอกประเทศจีนมากถึง 32 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งถือว่าสูงมากเมื่อเทียบกับปักกิ่งซึ่งให้บริการได้ราว 7 เปอร์เซ็นต์
  • แหล่งผลิตบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์ของประเทศจีน นอกจากการเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจแล้ว เซี่ยงไฮ้ยังเป็นแหล่งผลิตบุคลากรชั้นนำของประเทศจีนด้วยการวางรากฐานทางการศึกษาที่เข้มข้นในทุกระดับ โดยเฉพาะการผลิตบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์ในมหาวิทยาลัยต่างๆ ที่เราจะพูดถึงต่อไป นอกจากนี้ เซี่ยงไฮ้ยังเป็นเมืองที่ผู้คนเก่งภาษาอังกฤษที่สุดในประเทศจีน จากการวัดมาตรฐานโดย EF English Proficiency Index 2017

 

Tech Industry ที่โดดเด่นของเซี่ยงไฮ้

อย่างที่ทราบกันดีว่าเซี่ยงไฮ้เป็นเมืองที่โดดเด่นด้าน Logistic ในฐานะเมืองท่าสำคัญของประเทศ แต่หากมองถึงอุตสาหกรรมจากเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นจากเมืองเซี่ยงไฮ้ ก็ต้องจับตาดู 2 อุตสาหกรรมนี้ อันได้แก่

  • FinTech เซี่ยงไฮ้นับเป็นเมืองศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและการเงิน จึงไม่น่าแปลกใจที่จะมี Fintech Startup เกิดขึ้นมากมายในเมืองนี้ โดยในปี 2012-2017 มีการลงทุนใน Fintech Startup คิดเป็น 26.5 เปอร์เซ็นต์ ส่วนเชิงคุณภาพนั้นถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ดี จากการคัดเลือกของ KPMG’s China Leading Fintech 50 มี Fintech Startup ติดอันดับมากถึง 30 เปอร์เซ็นต์เลยทีเดียวสำหรับ FinTech Startup ที่น่าจับตาเวลานี้คือ InsurTech Startup อย่าง ThongAn และบรรดาบริษัทที่พัฒนา Peer-to-Peer Lending ได้แก่ PaiPaiDai, Lufax รวมถึง Dianrong (ติดตามรายละเอียดของ Startup เหล่านี้เพิ่มเติมได้ที่ Blog Peer-to-Peer Lending in China)
  • Gaming จีนเป็นประเทศที่มีนักเล่นเกมมากที่สุดในโลกถึง 600 ล้านคน ทั้งยังมีสัดส่วนผู้เล่นเกมบน Smartphone สูงถึง 49 เปอร์เซ็นต์ อันเป็น Platform หลักของผู้ผลิตเกมในประเทศจีน โดยเซี่ยงไฮ้ถือเป็นศูนย์กลางของการผลิตเกมของประเทศจีน ทำรายได้สูงถึง 7,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ นอกจากนี้ VC ทั้งหลายยังหันมาลงทุนกับ Gaming Startup มากขึ้น ทั้ง Shanda Interactive Games กับ Giant Interactive ที่ถือเป็น Startup ชั้นนำของวงการ และยังลงทุนกับ Zhouhua Entertainment ผู้พัฒนา Motion Capture สำหรับ Video Game ด้วย

 

 

สถาบันการศึกษา แหล่งผลิต Talent พร้อมสนับสนุน Startup

สถาบันการศึกษาเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ผลักดันเซี่ยงไฮ้จากเมืองท่าสู่การเป็นแหล่งบ่มเพาะ Tech Startup Ecosystem โดยเมื่อปี 2015 จีนได้ประกาศนโยบายผลักดันนวัตกรรมระดับชาติ เป็นผลให้มหาวิทยาลัยพัฒนาหลักสูตรพัฒนาผู้ประกอบการมากขึ้น จนปัจจุบันนักศึกษาในมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่จะทำ Startup Project ของตัวเอง โดยรับการสนับสนุนทรัพยากรต่างๆ จากมหาวิทยาลัย รวมถึงยังสามารถนำ Project มายื่นแทนหน่วยกิตเพื่อจบหลักสูตรได้ด้วย ซึ่งมหาวิทยาลัยที่น่าสนใจในเมืองเซี่ยงไฮ้ มีดังนี้

  • Fudan University มหาวิทยาลัยเก่าแก่ของเมืองเซี่ยงไฮ้ มีโครงการ Science Park ที่ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2000 โดดเด่นด้านเทคโนโลยี Cloud and Data, Education Technology และ Mobile Technology เป็นแหล่งผลิตบริษัทเทคโนโลยีมากถึง 800 แห่ง และยังมี Student Entrepreneur Center จัดทั้งพื้นที่ อุปกรณ์ Mentor รวมถึงลงทุนกับ Startup ของนักเรียนด้วย โดยในปี 2016 ศูนย์นี้ลงทุนกับ Startup ไป 152 ราย เป็นเงินกว่า 2.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
  • Shanghai Jiao Tong University อีกหนึ่งมหาวิทยาลัยที่สนับสนุนการสร้างผู้ประกอบการด้วยความร่วมมือกับ Shanghai Human Resource and Social Security Bureau และ Bank of China เมื่อปี 2016 โดยมีเป้าหมายเพื่อบ่มเพาะการสร้างนวัตกรรมในเชิงคุณภาพให้กับ Ecosystem ในเมืองเซี่ยงไฮ้
  • East China University of Science and Technology สำหรับมหาวิทยาลัยนี้ได้จัดตั้ง Science Park เช่นกัน โดยเน้นไปยังอุตสาหกรรมเกมและสื่อบันเทิง นอกจากนี้ ยังสนับสนุนการ R&D Deep Technology ที่น่าสนใจอย่าง BioTech และ Material อีกด้วย

 

เห็นได้ว่าในยุคแห่งเทคโนโลยี เซี่ยงไฮ้ได้ใช้ประโยชน์การจากการเป็นเมืองท่า ขยับขึ้นเป็นเมืองศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของภูมิภาคผ่านการพัฒนา FinTech และยังเป็นแหล่งบ่มเพาะบุคลากรคุณภาพของประเทศ ถือได้ว่าการเป็นขับเคลื่อนเมืองในทิศทางที่น่าสนใจทีเดียว ในโอกาสต่อไป Digital Ventures จะนำเรื่องราวการขับเคลื่อน Ecosystem ที่น่าสนใจมาฝากกันอีกแน่นอน

ขอบคุณข้อมูลจาก coresight.com และ startupgenome.com